Manastir Celije

Manastir Ćelije, na 6 kilometara jugozapadno od Valjeva, potiče iz srednjeg veka, a narodno predanje pripisuje kritorstvo sremskom kralju Dragutinu Nemanjiću. Ćelije se nalaze na obali reke Gradac, u ataru sela Lelić i svojom istorijom povezuju dva najznačajnija srpska bogoslovska mislioca u 20. veku. U Manastiru Ćelije je sveti vladika Nikolaj Velimirović kao dečak “prvi bukvar učio”, a Justin Popović tu je bio duhovnik od 1948. do 1979. godine.

Nije poznato tačno vreme nastanka Manastira Ćelije. Zbog burnih istorijskih događaja, malo je toga ostalo sačuvano od starih crkvenih vrednosti.

Manastir je često bio paljen i rušen i iznova obnavljan za vreme turskog ropstva. Duhovnici Manastira su bili istaknute narodne vođe, pa su zbog toga smetali kako Turcima, tako i svim drugim neprijateljima Srbije, Pravoslavlja i Srpstva.

Kroz ceo 18. vek, Ćelije su središte svih aktivnosti valjevskog kraja. Ugledni monasi ovog manastira imali su velikog udela u dizanju buna protiv Turaka. Zbog toga je zloglasni paša Bušatlija početkom 1792. godine zapalio manastir Ćelije zajedno sa 13 crkava valjevskog kraja.

Manastir je obnovljen 1793. godine. U vremenu od 1803. do 1813. godine u manastiru Ćelije bila je Karađorđeva vojna bolnica. Manastir su ponovo zapalili Turci 1810. godine, ali već sledeće godine on biva obnovljen.

Tokom 19. veka u Ćelijama radi jedna od prvih osnovnih škola u oslobođenoj Srbiji.

U manastiru se čuva ikona Sabor Svetih Arhangela koju je 1798. godine slikao vojvoda Petar Nikolajević moler, a priložio je manastiru Ćelije Petronije, “žitelj mjesta Valjeva”.

Danas u manastiru postoji ikonopisačka škola.